Żarówka

Pomoce:

  • bateria 4,5V
  • mała żarówka 3,6V lub typowa żarówka do lampki np. 60W
  • fragment bezużytecznego drutu (typu plecionka), z którego interesują nas drobne otaczające główny zwój druciki

Uwaga! Ten eksperyment mogą wykonywać jedynie dorośli ze względu na obecność wysokiej temperatury. Proszę przygotować również podkładkę, na której będzie odbywał się pokaz eksperymentu (np. ceramiczny talerz czy plastikowa tacka).


Pytanie czym jest żarówka jest w rzeczywistości pytaniem co się dzieje z drutem jeśli podłączymy go do dwóch biegunów baterii. Uwaga, gorące!!!

ładuję zdjęcie... ładuję zdjęcie...
Gdy potrzymamy chwilę krótki drucik (w izolacji) podłączony do baterii (tak jak na obrazku) to okaże się, że nagrzeje się on i może na nawet oparzyć. To jest między innymi przyczyna dlaczego druty są izolowane. Izolacja stanowi ochronę dla rąk (między innymi). Proszę sobie pomyśleć co dzieje się z drutem, który jest podłączony do obu biegunów baterii, ale nie ma izolacji… Taki drut nagrzewa się, nagrzewa i jeszcze nagrzewa, aż zaczyna robić się czerwony i pali się!!! Żeby się jednak palił musi być jednak odpowiednio cienki.


Uwaga! Tę część doświadczenia wykonuje tylko odpowiedzialna osoba dorosła. Żarówkę stanowi rozgrzany drucik, który w wyniku przegrzania (zbyt wysokiego napięcia) może się przepalić i wtedy żarówka przestanie świecić (obwód zostanie przerwany). Można to zobrazować wykorzystując drobne druciki z kabla (plecionki).

ładuję zdjęcie...
Drucik kładziemy na metalowe płytki baterii i przyciskamy je.

ładuję zdjęcie... ładuję zdjęcie...
Uwaga, potrafią bardzo szybko się rozgrzać i ostatecznie spalić przeistaczając się w iskry (!) Dlatego też niezbędna jest bezpieczna podstawa. Chcąc uniknąć spalenia należy kontrolować kolor nagrzewania się drucika. Aby wydłużyć proces nagrzewania się drucików można przykładać razem dwa lub więcej drucików.

Ten drucik wykorzystany w doświadczeniu w żarówce nazywamy go żarnikiem. Gdy żarnik przepali się – przerwie – żarówka przestaje świecić.


Skoro wiemy, że ogień do palenia potrzebuje ognia to schowajmy go w pojemniku szklanym i usuńmy z niego tlen. Oto doświadczenie prezentujące to działanie.

W denku słoika umieściłem i zabezpieczyłem (plasteliną) otwory ocynkowany drucik miedziany (przedstawiony wyżej). Drucik umieściłem między dwoma zaciskami.

model żarnika
model żarnika
porównanie
porównanie

Wewnątrz słoika położyłem świeczkę i zamknąłem dekiel wraz z żarnikiem. Po zgaszeniu świeczki – wypaleniu tlenu podłączyłem obwód do baterii.

dav
model żarówki podobnej do Edisona

Żarówka świeciła nieco dłużej, ale tylko nieco dłużej. Doświadczenia wynalazców wyglądały podobnie. Były jednak wykonywane w setkach powtórzeń.

obwód elektryczny
obwód elektryczny

Zastosowanie: żarówka o małej mocy.

ładuję zdjęcie... ładuję zdjęcie...
Zastosowanie: żarówka o dużej mocy.

ładuję zdjęcie... ładuję zdjęcie...