Przekazywanie ruchu

Pomoce:

  • piłeczki pingpongowe (pow. 4)
  • nici
  • kij (od szczotki)
  • nożyczki
  • taśma klejąca
  • dwie książki tej samej grubości
  • kartka papieru
  • szklane kulki tej samej wielkości
  • linijka
  • dwie monety
  • sznurek
  • kulka plasteliny

Przygotowałem dla was pokaz [wahadło Newtona]. Zawiesiłem na kiju, na tej samej wysokości 8 piłeczek. Zobaczcie że stykają się ze sobą [ważne by były blisko siebie, wszystkie zawieszone w jednej linii].

zdjęcie zdjęcie
Teraz puszczę pierwszą piłeczkę, obserwujcie co się stanie … [najlepiej wykonać kila pokazów, za pierwszym razem trudno dostrzec wszystko od razu]. Co się stało? … Dlaczego ostatnia piłeczka odskoczyła jako pierwsza? …

zdjęcie zdjęcie
zdjęcie
Ruch, który wywołała pierwsza piłeczka został przeniesiony kolejno na każdą piłeczkę. Wyglądało to tak: ta piłeczka uderzyła w tą [gesty] i przekazała jej swój ruch, ta przekazała tej, a ta następnej, w ten sposób ruch dotarł do ostatniej piłeczki. Ona nie miała już komu go oddać i dlatego odskoczyła.

Kto chciałby teraz spróbować? … [By zatrzymać wszystkie kulki, wystarczy je odchylić jedną ręką].

zdjęcie


Popatrzcie tutaj. Między książkami zrobiłem rowek z papieru, do którego włożyłem kilka szklanych kulek. Pierwszą z nich pstryknę palcem. Jak myślicie co się stanie, która z nich odskoczy? … Sprawdźmy.

zdjęcie zdjęcie
Macie rację. Tutaj zadziałało to samo prawo.


Teraz przygotowałem linijkę oraz dwie monety. Jedną z nich przytknę do linijki w drugą będę pstrykał palcem. Czy teraz zadziała to samo, co powiedzieliście wcześniej? … Sprawdzimy.

zdjęcie zdjęcie zdjęcie
Udało się. Moneta odskoczyła. [Warto spróbować, jak zachowają się monety, czy kulki jeśli nie będą nieco od siebie oddalone. Albo jak zachowają się piłeczki pingpongowe jeśli nie będą stykały się w jednej linii ale na skos].


Przygotowałem kulkę plasteliny, którą wtopiłem w sznurek. Rozmachnę teraz sznurek na którego końcu jest kulka i uderzę nią o blat stołu. Popatrzcie co się stanie… Kulka nie odskoczyła ona się spłaszczyła. [doświadczenie to można wykonać bez używania sznurka – wystarczy rzucić kulkę plasteliny na podłogę]

zdjęcie zdjęcie zdjęcie


Zjawisko przekazywania ruchu ma miejsce m.in.: czułki owadów pozwalają im orientować się w otoczeniu. Przekazywanie ruchu ma też niebezpieczne skutki przy wypadkach samochodowych.