Temperatura otoczenia a ubieranie dzieci przez dorosłych

Założenie

Ludzie dorośli stojąc przed wyborem ubrań posługują się oceną temperatury. Jednak ta ocena wynika z wielu lat doświadczeń. Ocena ta jest subiektywna i związana z obserwacją innych osób już chodzących na dworze (po polu), subiektywnym odczuciu komfortu oraz czynnikach sytuacyjnych (np. podczas choroby może odczuwać niższą temperaturę i wówczas ubieramy się nieco cieplej). Niemniej jednak decyzja o ubieraniu się zapada w wyniku oceny temperatury.

Od dzieci w przedszkolu wymaga się umiejętności dostosowania ubrania do panującej na dworze temperatury (patrz: podstawa programowa). Jest to związane z kształtowaniem umiejętności dbania o własne bezpieczeństwo. Temperatura jako zjawisko jest jednak dla dzieci przedszkolnych zbyt abstrakcyjne i często oceniają pogodę na podstawie widocznych wskaźników tj. podmuch wiatru, opad deszczu czy obecności słońca na niebie.

Stopnie Celsjusza – jednostka wyrażania temperatury otoczenia została oparta na zachowaniu się wody w różnych temperaturach (zamarza poniżej 0, powyżej staje się wodą, a powyżej 100 stopni paruje). Ten wskaźnik nie jest intuicyjny wymaga bowiem dogłębnych obserwacji związanych z właściwościami wody, a te nie są dzieciom dobrze znane (jednym z celów edukacji przyrodniczej w przedszkolu jest zapoznawanie dzieci z właściwościami wody). Mimo to zapoznaje się dzieci zapoznaje się dzieci z temperaturą tworząc analogię do temperatury pomieszczenia w jakim się znajdują (ok. 20 stopni Celsjusza). Jeśli wskazówka na termometrze za oknem jest poniżej 20 stopni oznacza to, że na dworze jest zimniej niż w pomieszczeniu w którym się akurat znajdują.

Zapoznawanie dzieci z dostosowaniem ubrań wyjaśnia się jednak powierzchownie. Na zajęciach nauczyciele ograniczają się do budowania skojarzenia w umyśle dziecięcym między porami roku a sposobem ubierania się. To oczywiście w żaden sposób nie pokazuje dzieciom jak mają się ubrać w poszczególne dni.

Pojawia się pytanie czy sprawdzi się algorytm zapoznawania dzieci ze sposobem ubierania się. Czy wystarczy jeśli na wskaźniku z miarką temperaturową zaznaczymy różne rodzaje ubrań i w ten sposób dziecko ustawiając wskaźnik z temperaturą automatycznie ustali w co może się ubrać. Korzystanie na co dzień z takiego wskaźnika budowało by algorytm, z którego później dzieci będą korzystać.

Aby ustalić taki wskaźnik – jakie ubranie do jakiej temperatury – należy ustalić szereg wypowiedzi, aby wskaźnik ten nie był subiektywny. Stąd pojawia się pytanie: przy jakiej temperaturze dorośli zakładają: czapkę (bejsbolówka i ciepłą zimową), szalik, podkoszulek, T-shirt, bluza, golf, sweter, bluza rozpinana z kapturem, bezrękawnik, kurtka letnia i zimowa, rękawiczki, spodenki krótkie, długie (lekkie – lniane i grube – jeansy), rajstopy/kalesony, spódnica, sukienka, skarpety, klapki, sandały, półbuty i pełne buty?

Cel. Ustalenie odpowiedzi na następujące pytania badawcze:

  • Przy jakiej temperaturze dorośli zakładają: czapkę (bejsbolówka i ciepłą zimową), szalik, podkoszulek, T-shirt, bluza, golf, sweter, bluza rozpinana z kapturem, bezrękawnik, kurtka letnia i zimowa, rękawiczki, spodenki krótkie, długie (lekkie – lniane i grube – jeansy), rajstopy/kalesony, spódnica, sukienka, skarpety, klapki, sandały, półbuty i pełne buty?
  • Jaka jest różnica w sposobie ubierania dzieci (dostosowania ubrań do temperatury otoczenia) między rodzicami, którzy posiadają dzieci i rodzicami, którzy nie posiadają dzieci

Metoda. Ankieta.

Wypełnienie ankiety polega na zaznaczeniu na miarce lub podpisaniu wartości temperaturowej, od której zakłada się dane ubranie.

Ankieta została przeprowadzona wśród 94 studentów kierunku wychowanie przedszkolne i edukacja wczesnoszkolna (badania przeprowadzono w 2016 roku).

Niektóre wyniki. Wyniki zostały zebrane w tabeli i porównane ze sobą. Poniżej przedstawiam ich tabelaryczne przedstawienie niektórych z nich (czapki zimowej i czapki bejsbolowej, rękawiczek i szalika). W każdej rubryce przedstawiono temperaturę (od jakiej/do jakiej) respondenci zakładaliby ubranie na ciało dziecka.

Na podstawie powyższego można zauważyć, że różnice w wypowiedziach dorosłych sięgają niekiedy nawet 35 stopni (a wiec bardzo dużo). Oznacza, to że badania należy przeprowadzić na większej liczbie badanych.

Wnioski. Na podstawie przeprowadzonej ankiety można ustalono średnie wybory poszczególnych ubrań do ubrań odpowiednio do temperatury. Stworzono w ten sposób arkusz z pomocą, którego dzieci będą mogły samodzielnie ustalać jakie ubranie mają wyciągnąć z szafy. Wystarczy, że ustalą temperaturę za oknem i ustawią ją na linijce – na arkuszu a następnie jej przedłużenie będzie wskazywało ubrania (w tym ubrania „spadające” z góry).

wyniki-na-miarce-v14
Wyniki prezentuję w formacie do druku.pdf.


Kontynuacja badań. Sugestia dotycząca kontynuowania badań:

  • Przy jakiej temperaturze dorośli zakładają: czapkę (bejsbolówka i ciepłą zimową), szalik, podkoszulek, T-shirt, bluza, golf, sweter, bluza rozpinana z kapturem, bezrękawnik, kurtka letnia i zimowa, rękawiczki, spodenki krótkie, długie (lekkie – lniane i grube – jeansy), rajstopy/kalesony, spódnica, sukienka, skarpety, klapki, sandały, półbuty i pełne buty?
  • Jaka jest różnica w sposobie ubierania dzieci (dostosowania ubrań do temperatury otoczenia) między:
    (A) rodzicami, którzy posiadają dzieci,
    (B) studentkami kierunku wychowanie przedszkolne (osobami, które przygotowują się do pełnienia opieki nad dziećmi) oraz
    (C) mężczyznami innych kierunków.
  • Jak dorośli ocenią odczuwanie temperatury uwzględniając dużą i niską wilgotność powietrza zimą i latem? Oraz: Jak dorośli ocenią odczuwanie temperatury uwzględniając umiarkowany wiatr zimą i latem?
  • Jak dorośli podają wskazania latem i zimą (czy ankieta wypełniona latem i zimą przez tą samą osobę będzie różna – jeśli tak to jak bardzo)?
  • Jak wskaźnik dostosowania ubrania do temperatury sprawdzi się wśród dzieci? Czy dzieci potrafią wykorzystują dostosować ubranie do panującej na dworze temperatury?
  • Czy dorośli w Polsce ubierają dzieci zbyt grubo w porównaniu z dorosłymi z innych krajów (Anglia – klimat morski, Czechy – klimat kontynentalny)?

Osoby zainteresowanie kontynuowaniem badań proszę o kontakt (dzieciecafizyka@gmail.com), przekażę wykorzystany w trakcie moich badań kwestionariusz ankiety .